Przez ostatnie lata zapomnieliśmy o mroźnych zimach, ale taka jest i będzie jeszcze przez przynajmniej kilkanaście dni. Zima i silny mróz są wyzwaniem nawet dla osób zdrowych. Dla osób chorych – szczególnie pacjentów onkologicznych – niskie temperatury mogą stanowić realne zagrożenie dla zdrowia i życia. Osłabiony organizm gorzej radzi sobie z zimnem, a konsekwencje wychłodzenia czy infekcji bywają znacznie poważniejsze niż u osób bez chorób przewlekłych.
Osłabiony organizm gorzej znosi zimno
Choroba nowotworowa oraz jej leczenie (chemioterapia, radioterapia, leczenie hormonalne czy immunoterapia) znacząco obciążają organizm. Wiele osób doświadcza: przewlekłego zmęczenia, anemii, spadku masy ciała, zaburzeń krążenia.
W takiej sytuacji organizm traci zdolność skutecznej termoregulacji, czyli utrzymania prawidłowej temperatury ciała. Nawet krótki pobyt na mrozie może prowadzić do szybkiego wychłodzenia, a w skrajnych przypadkach – do hipotermii.
Mróz to większe ryzyko infekcji
U wielu chorych na nowotwory odporność jest obniżona. Mróz sam w sobie nie powoduje infekcji, ale osłabia mechanizmy obronne organizmu, sprzyja podrażnieniu błon śluzowych dróg oddechowych, zwiększa ryzyko przeziębień i zapaleń. Dla pacjenta onkologicznego nawet pozornie „zwykła” infekcja może oznaczać poważne powikłania, konieczność hospitalizacji lub przerwanie leczenia.
Zimno obciąża serce i układ krążenia
Niska temperatura powoduje skurcz naczyń krwionośnych, co podnosi ciśnienie i zwiększa obciążenie serca. U osób chorych, osłabionych lub w podeszłym wieku może to prowadzić do: duszności, bólu w klatce piersiowej, zaburzeń krążenia w dłoniach i stopach. Dodatkowo zimno zwiększa ryzyko zakrzepów i niedokrwienia, co jest szczególnie groźne u osób z chorobami współistniejącymi.
Odmrożenia i uszkodzenia skóry
Skóra osób w trakcie leczenia onkologicznego bywa: cieńsza, bardziej sucha, gorzej ukrwiona. To sprawia, że odmrożenia palców, uszu czy nosa mogą pojawić się szybciej i goić się znacznie dłużej. Nawet niewielkie uszkodzenie skóry może stać się wrotami zakażenia.
Kiedy szczególnie unikać wychodzenia na mróz?
Osoby chore – zwłaszcza onkologicznie – powinny ograniczyć wyjścia na zewnątrz, gdy temperatura spada poniżej –10°C, występuje silny wiatr, trwają intensywne etapy leczenia, pojawia się gorączka, infekcja lub nasilone osłabienie.
Unikanie mrozu nie jest oznaką słabości ani przesady. Dla osób chorych to element dbania o bezpieczeństwo i ciągłość leczenia. Jeśli wyjście jest konieczne, warto zadbać o ciepłe ubranie, ochronę twarzy, krótki czas przebywania na zewnątrz i – jeśli to możliwe – pomoc drugiej osoby.