Mikrochirurgiczna rekonstrukcja piersi to jedna z najbardziej zaawansowanych metod odtworzenia piersi po mastektomii, stosowana u kobiet leczonych z powodu raka piersi oraz innych chorób wymagających usunięcia gruczołu piersiowego. Zabieg polega na przeniesieniu własnych tkanek pacjentki z innej części ciała i połączeniu ich z naczyniami krwionośnymi w klatce piersiowej przy użyciu technik mikrochirurgicznych. To metoda, która pozwala odtworzyć pierś w sposób najbardziej zbliżony do naturalnego – zarówno pod względem wyglądu, jak i dotyku.
W przeciwieństwie do rekonstrukcji z użyciem implantów, w technikach mikrochirurgicznych wykorzystuje się tkanki własne pacjentki, najczęściej z brzucha, pleców lub pośladków. Chirurg pobiera fragment skóry i tkanki tłuszczowej wraz z naczyniami, a następnie pod mikroskopem łączy je z naczyniami w obrębie klatki piersiowej. Takie rozwiązanie sprawia, że odtworzona pierś jest żywa, dobrze ukrwiona i zmienia się wraz z ciałem pacjentki, co daje trwały i naturalny efekt.
Najczęściej stosowaną techniką jest rekonstrukcja typu DIEP, w której pobiera się tkankę z dolnej części brzucha bez uszkadzania mięśni. Alternatywą jest metoda TRAM, wykorzystująca również fragment mięśnia, oraz rekonstrukcja z użyciem płata z mięśnia najszerszego grzbietu. Wybór techniki zależy od stanu zdrowia, budowy ciała, przebiegu leczenia onkologicznego oraz oczekiwań pacjentki. Decyzja o rodzaju rekonstrukcji zawsze podejmowana jest indywidualnie przez zespół lekarzy razem z pacjentką.
Mikrochirurgiczna rekonstrukcja piersi może być wykonana w trakcie tej samej operacji co mastektomia lub jako zabieg odroczony – nawet wiele miesięcy czy lat po zakończeniu leczenia onkologicznego. Nie istnieje jeden „właściwy moment” na rekonstrukcję – najważniejsze jest bezpieczeństwo onkologiczne i gotowość fizyczna oraz psychiczna pacjentki. Zabieg trwa zwykle kilka godzin i wymaga specjalistycznego zespołu chirurgów mikrochirurgicznych oraz zaplecza intensywnego nadzoru pooperacyjnego.
Dla wielu kobiet rekonstrukcja piersi ma ogromne znaczenie nie tylko fizyczne, ale także psychologiczne. Utrata piersi po chorobie nowotworowej wiąże się z poczuciem okaleczenia, spadkiem poczucia kobiecości i obniżeniem jakości życia. Odtworzenie piersi często pomaga wrócić do równowagi emocjonalnej, poprawia samoocenę i ułatwia powrót do codzienności po leczeniu raka.
Metoda mikrochirurgiczna jest szczególnie polecana pacjentkom po radioterapii oraz tym, które nie chcą lub nie mogą mieć implantów. Rekonstrukcja z własnych tkanek zmniejsza ryzyko powikłań związanych z ciałem obcym i daje bardziej stabilny efekt w długiej perspektywie. To rozwiązanie traktowane jest jako element kompleksowego leczenia onkologicznego, a nie zabieg wyłącznie estetyczny.
W Polsce mikrochirurgiczne rekonstrukcje piersi wykonywane są w wyspecjalizowanych ośrodkach onkologicznych i klinikach chirurgii plastycznej. Zabiegi realizują m.in. Narodowy Instytut Onkologii w Warszawie i Gliwicach, Instytut Centrum Zdrowia Matki Polki w Łodzi, Centralny Szpital Kliniczny MSWiA w Warszawie, a także ośrodki akademickie w Bydgoszczy i innych dużych miastach. W wielu przypadkach rekonstrukcja może być finansowana przez NFZ jako część leczenia raka piersi.
Operacje wykonywane są również w wybranych prywatnych szpitalach specjalizujących się w chirurgii onkologicznej i plastycznej, gdzie możliwe jest skrócenie czasu oczekiwania na zabieg. Koszt prywatnej mikrochirurgicznej rekonstrukcji piersi w Polsce wynosi zazwyczaj kilkadziesiąt tysięcy złotych i zależy od zakresu operacji oraz liczby etapów leczenia.
Proces leczenia obejmuje konsultacje chirurgiczne i onkologiczne, badania kwalifikacyjne, operację oraz etap rekonwalescencji. Hospitalizacja trwa zwykle kilka dni, a pełny powrót do sprawności zajmuje kilka tygodni. W kolejnych miesiącach możliwe są dodatkowe procedury, takie jak rekonstrukcja brodawki sutkowej czy korekta symetrii piersi. Efekt końcowy rekonstrukcji ocenia się dopiero po kilku miesiącach, kiedy tkanki w pełni się zagoją i ustabilizują.
Dla pacjentek i ich rodzin ważne jest zrozumienie, że rekonstrukcja piersi nie jest obowiązkiem i nie wpływa na skuteczność leczenia onkologicznego. To świadomy wybór kobiety, który ma pomóc jej odzyskać komfort życia po chorobie i poczucie integralności własnego ciała. Wsparcie bliskich, rozmowa z lekarzem i kontakt z innymi kobietami po podobnych doświadczeniach często pomagają podjąć decyzję w odpowiednim czasie.