< Powrót

Radioterapia skutki uboczne

Czy skutki uboczne są u wszystkich pacjentów takie same ?

Efekty uboczne radioterapii różnią się w przypadku każdego pacjenta. Możesz nie doświadczyć żadnych skutków ubocznych lub jedynie bardzo łagodnych w trakcie swojego leczenia. Jednakże, u niektórych ludzi skutki uboczne są dość poważne. Uboczne skutki leczenia uzależnione są od dawki leczenia oraz leczonej części ciała. Twój ogólny stan zdrowia może również wpłynąć na to jak twój organizm zareaguje na radioterapię i czy wystąpią skutki uboczne. 

Przed rozpoczęciem leczenia zapytaj lekarza i pielęgniarkę o skutki uboczne jakich możesz się spodziewać, jak długo mogą potrwać i jak poważne mogą być.

Najczęstsze efekty uboczne radioterapii

Najczęstsze efekty uboczne to zmęczenie, zmiany skórne oraz utrata apetytu. Mogą one wystąpić w związku z napromienianiem każdego obszaru ciała. Inne efekty uboczne wiążą się bardziej specyficznie z leczeniem określonych obszarów. Na przykład, tymczasowa utrata włosów może być ubocznym skutkiem napromienianie obszaru głowy. W niniejszym rozdziale omówiono najpierw wspólne efekty uboczne, a następnie specyficzne dla poszczególnych części ciała.
Na szczęście większość efektów ubocznych mija z czasem. Zanim miną, istnieją sposoby na zredukowanie dyskomfortu jaki powodują. Jeżeli wystąpi bardzo silne działanie uboczne, lekarz może zalecić przerwanie terapii lub zmianę podawanego rodzaju leczenia.

Pamiętaj, aby poinformować lekarza lub pielęgniarkę o wszelkich efektach ubocznych jakie zauważysz. Mogą oni pomóc zlikwidować problem lub zmniejszyć ryzyko jego nawrotu. Informacje w tym poradniku mogą służyć jako wsparcie w walce z niektórymi symptomami ubocznymi, ale nie mogą zastąpić rozmowy z zespołem medycznym.


Czy skutki uboczne radioterapii mogą ograniczyć moją aktywność ?


Niekoniecznie. Będzie to zależało od tego jakie i jak bardzo poważne skutki uboczne u ciebie wystąpią. Wielu pacjentów może chodzić do pracy, prowadzić dom i aktywnie spędzać czas wolny w trakcie radioterapii. Inni zauważają, że potrzebują więcej wypoczynku i nie mogą poradzić sobie ze wszystkim. Powinieneś próbować robić to na co masz ochotę, o ile nie powoduje to nadmiernego wyczerpania.
Twój lekarz może zasugerować abyś ograniczył czynności mogące wywoływać podrażnienia leczonego obszaru. W większości przypadków można prowadzić normalne życie seksualne jeżeli pacjent ma na to ochotę. Twoje potrzeby kontaktu intymnego mogą zostać obniżone ponieważ radioterapia może mieć wpływ na poziom hormonów i sprawić, że będziesz czuł się bardziej zmęczony niż zwykle.


Co jest przyczyną zmęczenia, które pojawia się po radioterapii?


Podczas radioterapii organizm zużywa dużo energii na powrót do zdrowia. Stres związany z chorobą, codzienne dojazdy na zabiegi oraz wpływ promieniowania na zdrowe komórki - to wszystko może przyczynić się do wzrostu zmęczenia. Większość ludzi zaczyna odczuwać nadmierne zmęczenie po kilku tygodniach radioterapii. Uczucie znużenia i osłabienia minie po zakończeniu leczenia.
Możesz pomóc sobie w trakcie radioterapii starając się nie robić zbyt wiele. Jeżeli czujesz się zmęczony, ogranicz swoją aktywność i poświęć czas wolny na wypoczynek. Nie czuj się zobowiązany do robienie wszystkiego co robisz normalnie. Spróbuj spać dłużej w nocy i odpoczywaj w ciągu dnia jeśli możesz.

Jak leczy się problemy skórne wywołane radioterapią?

Możesz zauważyć, że skóra w obszarze leczonym zaczyna być zaczerwieniona, podrażniona lub zbrązowiała. Po kilku tygodniach od radioterapii skóra może stać się bardzo sucha. Poproś lekarza lub pielęgniarkę o radę jak uśmierzyć swędzenie i inne dolegliwości. 

Przy niektórych rodzajach radioterapii, napromieniana skóra może wykazać ‘symptom wilgotności’, szczególnie w pobliżu fałd, czy zmarszczek. Wówczas, skóra jest mokra i może być bardzo bolesna. Bardzo ważne jest, aby o reakcji tej zawiadomić lekarza lub pielęgniarkę, którzy podpowiedzą jak utrzymywać te obszary skóry w suchości.

Podczas radioterapii należy bardzo delikatnie obchodzić się z leczonym obszarem skóry. W tym miejscu nie można nosić obcisłej, przylegającej odzieży. Ważne jest aby nie trzeć, nie drapać i nie podrażniać wrażliwych miejsc. Należy też unikać przykładania do obszaru leczenia, gorących lub zimnych przedmiotów, takich jak plastry rozgrzewające czy woreczki z lodem. W trakcie leczenia, a także kilka tygodni po jego zakończeniu, nie należy stosować na obszarze leczonym żadnych pudrów, kremów, perfum, dezodorantów, olejków, maści, balsamów ani domowych specyfików (chyba, że lekarz lub pielęgniarka wyrażą na to zgodę). Wiele produktów do pielęgnacji skóry pozostawia na niej warstwę ochronną, która może przeszkodzić w radioterapii lub gojeniu się skóry.
Należy również unikać eksponowania wrażliwego obszaru skóry na promienie słoneczne przez przynajmniej jeden rok po zakończeniu leczenia. Jeżeli przewidujesz, że będziesz na słońcu dłużej niż kilka minut, musisz zachować dużą ostrożność. Należy założyć ochronną odzież (np. kapelusz z dużym rondem lub koszulę z długim rękawem) i zastosować krem z filtrem słonecznym.
Większość reakcji skórnych związanych z radioterapią powinna ustąpić w kilka tygodni po zakończeniu leczenia. Jednakże, w niektórych przypadkach leczona skóra pozostanie ciemniejsza niż była.


Jak poradzić sobie z utratą włosów ?

Radioterapia może spowodować utratę włosów, ale jedynie w napromienianym obszarze. Na przykład, jeżeli radioterapia aplikowana jest na biodro, nie będą wypadać ci włosy na głowie. Promieniowanie skierowane na głowę może doprowadzić do częściowej lub całkowitej utraty owłosienia głowy. U większości pacjentów włosy odrastają po zakończeniu leczenia.

Chociaż skóra głowy po wypadnięciu włosów może być bardzo wrażliwa, możesz spróbować przykryć ją kapeluszem, turbanem lub szalem w trakcie leczenia. Jeżeli wolisz perukę lub treskę upewnij się, że jej podszewka nie podrażnia skóry. Jeżeli planujesz kupić perukę, dobrze jest dokonać zakupu we wczesnym etapie leczenia, kiedy możesz dopasować kolor i styl uczesania do własnych włosów.

Jakie są skutki uboczne radioterapii dla krwi ?

Czasami radioterapia może spowodować spadek poziomu białych krwinek lub płytek krwi. Komórki te pomagają organizmowi walczyć z infekcjami i zapobiegają krwawieniu. Jeżeli badania krwi wykażą taki skutek uboczny, twoje leczenie może zostać przerwane na około tydzień, aby pozwolić krwi na powrót do normy.

Co robić w przypadku problemów z jedzeniem ?

Wiele efektów ubocznych może spowodować problemy z jedzeniem i trawieniem pokarmu, ale powinieneś zawsze starać się jeść tyle, aby pomóc uszkodzonym tkankom w regeneracji. Bardzo ważne jest aby w trakcie radioterapii nie stracić na wadze. Spróbuj jeść częściej niewielkie posiłki i maksymalnie urozmaicać spożywane pokarmy. Twój lekarz lub pielęgniarka poinformują cię, czy twój rodzaj leczenia wymaga specjalnej diety, a dietetyk dostarczy wielu różnych pomysłów pomagających w zachowaniu właściwej wagi.
Poradzenie sobie z krótkotrwałymi problemami dietetycznymi może okazać się łatwiejsze niż sądzisz.
Jeżeli odczuwasz ból przy gryzieniu i połykaniu pokarmu, lekarz może zalecić ci płynne lub sproszkowane produkty dietetyczne. Wiele z tych produktów, dostępnych w aptekach bez recepty, posiada różne wersje smakowe. Mogą być spożywane samodzielnie lub też w połączeniu z puree owocowym lub koktajlami na mleku. Niektórzy producenci produktów dietetycznych załączają do swoich produktów broszury z poradami na temat zwiększenia kaloryczności posiłków. Poproś dietetyka lub farmaceutę o dalsze wskazówki.
W trakcie leczenia możesz stracić zainteresowanie jedzeniem. Utrata apetytu następuje wraz ze zmianami w normalnych komórkach. Niektórzy ludzie nie mają ochoty na jedzenie w związku ze stresem spowodowanym chorobą i leczeniem lub też ponieważ leczenie powoduje zmianę smaku spożywanych pokarmów. Nawet jeśli nie jesteś bardzo głodny, ważne jest abyś starał się utrzymać wysoką dawkę kalorii i protein w pokarmach. Lekarze stwierdzili na podstawie badań, że pacjenci, którzy dobrze się odżywiają, radzą sobie lepiej zarówno z samą chorobą nowotworową jak i ze skutkami ubocznymi leczenia.

Poniższa lista wskazuje sposoby stymulowania apetytu, kiedy jest słaby oraz jak najlepszego wykorzystania momentów, kiedy czujesz się głodny:
 - jedz kiedy jesteś głodny, nawet wtedy gdy nie jest to pora posiłku,
- jedz kilka mniejszych posiłków w ciągu dnia zamiast trzech dużych,
- zadbaj o przyjemne oświetlenie, cichą muzykę, kolorową zastawę - wszystko co poprawi twoje samopoczucie podczas jedzenia,
- urozmaicaj swoją dietę i wypróbuj nowe przepisy,
- jeżeli lubisz jeść w towarzystwie, spróbuj jadać posiłki z rodziną lub przyjaciółmi lub też włącz telewizor lub radio,
zapytaj lekarza lub pielęgniarkę czy możesz wypić do posiłku kieliszek wina lub szklankę piwa, aby pobudzić apetyt,
- kiedy czujesz się na siłach, przygotuj proste posiłki w porcjach, zamroź je i zachowaj do wykorzystania w przyszłości,
- miej zawsze pod ręką zdrowe przekąski i sięgaj po nie kiedy tylko poczujesz ochotę,
- jeżeli ktoś zaoferuje się ugotować coś dla ciebie, zgódź się i śmiało powiedz na co miałbyś ochotę,
- jeżeli mieszkasz sam, możesz zamówić gotowe jedzenie do domu. Ta opcja powinna być dostępna w większości dużych miast.

Jeżeli możesz jeść jedynie małe ilości jedzenia, spróbuj zwiększyć ich kaloryczność korzystając z poniższych wskazówek:
- dodawaj do jedzenia masło lub margarynę jeśli lubisz ich smak,
- mieszaj kremowe zupy pół-na pół z mlekiem niż z samą wodą,
- pij koktajle mleczne lub gotowe mieszanki uzupełniające pomiędzy posiłkami,
- dodaj śmietankowe sosy lub stopiony żółty ser do swoich ulubionych warzyw.
Niektórzy ludzie zauważają, że mogą pić duże ilości płynów nawet wtedy, gdy nie mają ochoty na żaden stały pokarm. Jeżeli tak jest w twoim przypadku, spróbuj maksymalnie wykorzystać każdą wypijaną szklankę napoju, wzbogacając ją mlekiem w proszku, jogurtem, miodem lub gotowymi mieszankami.

Czy radioterapia może wpływać na życie emocjonalne?

Prawie wszyscy pacjenci leczeni na raka odczuwają w jakimś stopniu zaburzenia emocjonalne. Często występuje uczucie przygnębienia, lęku, złości, frustracji, osamotnienia lub bezradności. Radioterapia może wpływać na życie emocjonalne pośrednio poprzez uczucie zmęczenia i zmiany w równowadze hormonalnej, ale samo leczenie nie jest bezpośrednią przyczyną zaburzeń emocjonalnych.
Wielu pacjentom pomaga rozmowa na temat własnych odczuć z bliskim przyjacielem, członkiem rodziny, duchownym, pielęgniarką, pracownikiem społecznym lub psychologiem, z którymi uda im się nawiązać dobry kontakt. Możesz zapytać swojego lekarza lub pielęgniarkę o ćwiczenia relaksacyjne lub medytacyjne, które mogą pomóc ci otworzyć się i poczuć się lepiej.

Jakie są efekty uboczne radioterapii dla okolic głowy i szyi?

Niektórzy pacjenci, u których radioterapia skierowana jest na okolice głowy i szyi doświadczają zaczerwienienia i podrażnienia ust, suchości w ustach, trudności z przełykaniem, zmiany smaku lub mdłości. Symptomy te nie powinny powstrzymać cię od jedzenia.
Inne problemy, które mogą wystąpić w trakcie leczenia raka zlokalizowanego w obszarze głowy i szyi to utrata zmysłu smaku, bóle uszu (spowodowane twardnieniem wosku w uszach) oraz obrzęk lub obwisanie skóry pod brodą. Mogą pojawić się zmiany w utkaniu skóry. Możesz także zaobserwować zesztywnienie szczęk i niemożność otwarcia ust tak szeroko jak przed leczeniem. W takim przypadku powinny pomóc ćwiczenia ruchowe szczeki. Informuj twojego lekarza lub pielęgniarkę o wszystkich skutkach ubocznych i pytaj jak z nimi postępować.

Jeżeli radioterapia obejmuje mózg, jamę ustną, szyję lub górną część klatki piersiowej musisz zadbać szczególnie o zęby, dziąsła i inne tkanki jamy ustnej. Efekty uboczne leczenia tych obszarów dotyczą na ogół jamy ustnej.


Oto kilka wskazówek, które mogą pomóc ci kontrolować tego typu problemy:
- unikaj ostrych przypraw i twardych pokarmów, takich jak surowe jarzyny, suche krakersy czy orzechy,
- nie pal i nie żuj tytoniu i nie pij alkoholu,
- wystrzegaj się słodyczy, które przyczyniają się do próchnicy zębów,
- często czyść zęby i jamę ustną, przy użyciu metody zalecanej przez twojego stomatologa lub lekarza,
- nie używaj dostępnych w handlu płynów do płukania ust; zawarty w nich alkohol wysusza tkanki w ustach.

Jak dbać o zęby podczas radioterapii?

Radioterapia w rakach głowy i szyi może zwiększyć ryzyko wystąpienia ubytków w zębach. Dbanie o jamę ustną w celu zapobiegania problemom będzie istotnym elementem twojego leczenia. Przed rozpoczęciem radioterapii skontaktuj się ze swoim dentystą i umów się na kompletny przegląd zębów i jamy ustnej. Poproś dentystę, aby skonsultował się z twoim lekarzem w zakresie zabiegów dentystycznych jakie powinieneś przejść przed rozpoczęciem radioterapii.

Jak radzić sobie z problemami dotyczącymi jamy ustnej i gardła?

Bolesność jamy ustnej lub gardła może wystąpić w drugim lub trzecim tygodniu radioterapii zewnętrznej. Prawdopodobnie ból zacznie ustępować począwszy od piątego tygodnia, aby zniknąć całkowicie w mniej więcej miesiąc po zakończeniu leczenia. W tym czasie możesz odczuwać trudności w przełykaniu ze względu na suchość ust. Twój lekarz lub dentysta mogą przepisać ci leki łagodzące dyskomfort w jamie ustnej i udzielić rad dotyczących walki z innymi dolegliwościami.

Jeżeli nosisz protezy, może zdarzyć się, że przestaną pasować, ze względu na obrzęk dziąseł wywołany radioterapią. Ważne jest, aby nie dopuścić do skaleczenia dziąseł przez protezy, a co za tym idzie do infekcji. Być może, do zakończenia terapii będziesz musiał zrezygnować z noszenia protez.

Twoje gruczoły ślinowe mogą wytwarzać mniej śliny niż zwykle, wywołując uczucie suchości w ustach. Pomaga wówczas popijanie przez cały dzień niewielkich ilości zimnych napojów. Wielu pacjentów leczonych radioterapią twierdzi, że picie gazowanych napojów przynosi ulgę w przypadku suchości ust. Cukierki lub gumy do żucia nie zawierające cukru mogą również okazać się pomocne. Unikaj tytoniu i napojów alkoholowych, ponieważ jeszcze bardziej wysuszają one i podrażniają tkanki jamy ustnej. Dolewaj do pokarmów sosy i dressingi, aby ułatwić ich jedzenie. Suchość w ustach może utrzymywać się nawet po zakończeniu leczenia.

Wskazówki dotyczące jedzenia
Bolesność lub suchość w ustach i w gardle może mocno utrudnić jedzenie. Wybieraj jedzenie, które jest dla ciebie smaczne i łatwe do spożycia. Zażywanie przepisanych leków przeciwbólowych powinno również pomóc. Jeżeli gryzienie lub przełykanie sprawia ból, spróbuj jeść więcej pokarmów płynnych i półstałych. Jeżeli twój zmysł smaku zmieni się w trakcie radioterapii, wypróbuj inne sposoby przyrządzania jedzenia.

Jakie są efekty uboczne radioterapii dla piersi i klatki piersiowej?

Radioterapia obszaru klatki piersiowej może spowodować kilka zmian. Możesz odczuwać ból lub trudności podczas przełykania. Możesz nabawić się kaszlu. Jeżeli napromieniany obszar jest duży, może wystąpić spadek liczby krwinek. Twój lekarz i pielęgniarka będą monitorować takie zmiany i pomogą ci poradzić sobie z nimi.

Jeżeli otrzymujesz radioterapię po usunięciu guza piersi lub piersi, dobrze jest nosić miękki, bawełniany biustonosz bez fiszbinów lub chodzić bez biustonosza kiedy tylko jest to możliwe w trakcie leczenia, aby uniknąć podrażnienia skóry w napromienianym obszarze. Możesz zaobserwować suchy kaszel. Jeżeli zauważysz sztywnienie ramion, zapytaj lekarza lub pielęgniarkę o ćwiczenia, które pomogą ci utrzymać ruchliwość ramion. Do innych skutków ubocznych jakie mogą wystąpić należą: bolesność piersi i obrzęk spowodowany nagromadzeniem się płynu w leczonym obszarze. Te skutki uboczne, jak również zaczerwienienie lub zbrązowienie skóry, znikną prawdopodobnie po 4 lub 6 tygodniach. Jeżeli nagromadzenie płynu nadal stanowi problem, twój lekarz powie ci jakie podjąć kroki.

Kobiety poddawane radioterapii po usunięciu guza piersi mogą zauważyć dodatkowo inne zmiany występujące w piersiach po radioterapii. Te długoterminowe efekty mogą utrzymywać się przez rok lub dłużej po zakończeniu leczenia. Zaczerwienienie skóry zblednie i możesz zauważyć, że skóra będzie trochę ciemniejsza - podobnie jak w przypadku oparzenia słonecznego przechodzącego w opaleniznę. Pory skóry mogą być powiększone i bardziej widoczne. Niektóre kobiety odczuwają nadwrażliwość skóry na piersiach, u innych wrażliwość na dotyk maleje. Skóra i tkanka tłuszczowa piersi mogą wydawać się grubsze - możesz też zauważyć, że twoje piersi są twardsze niż przed leczeniem. Czasami zmienia się wielkość piersi - mogą stać się większe ze względu na nagromadzenie płynów lub mniejsze z powodu powstania tkanki włóknistej. U wielu kobiet nie występuje żadna lub minimalna zmiana wielkości piersi.
Po 10 -12 miesiącach radioterapia nie powinna już być przyczyną żadnych zmian. Jeżeli zaobserwujesz jakiekolwiek zmiany w wielkości, kształcie, wyglądzie lub utkaniu piersi po tym okresie, zgłoś je natychmiast swojemu lekarzowi.

Jakie są efekty uboczne radioterapii dla żołądka i okolic brzucha?

Jeżeli otrzymujesz radioterapię skierowaną na żołądek lub część brzucha, możesz spodziewać się zaburzeń pracy żołądka, mdłości lub biegunki. Twój lekarz może przepisać ci leki, które uśmierzą ten problem. Bez konsultacji z lekarzem lub pielęgniarką nie wolno stosować żadnych domowych specyfików.

Zwalczanie mdłości

Niektórzy pacjenci odczuwają mdłości przez kilka godzin po napromienianiu żołądka lub brzucha. Jeżeli miewasz takie problemy, postaraj się nie jeść nic przez kilka godzin przed zabiegiem. Być może będziesz lepiej znosić zabieg na czczo. Jeżeli problem ten będzie się utrzymywał, poproś lekarza o przepisanie leku zapobiegającego mdłościom.
Jeżeli odczuwasz sensacje żołądkowe tuż przed zabiegiem, spróbuj przegryźć grzankę lub krakersa i popić sokiem jabłkowym przed wizytą. Ten rodzaj efektu może występować na tle emocjonalnym i być skutkiem lęku przed zabiegami. Spróbuj zrelaksować się nieco przed zabiegiem. Jeżeli musisz spędzić trochę czasu w poczekalni, zajmij się czytaniem książki, pisaniem listu lub rozwiązywaniem krzyżówki.

Oto kilka wskazówek, jak radzić sobie z rozregulowanym żołądkiem:
- przestrzegaj diety przepisanej przez lekarza lub dietetyka,
- jedz małe posiłki,
- jedz często i staraj się jeść i pić powoli,
- unikaj smażonego jedzenia i pokarmów z wysoką zawartością tłuszczu,
- pij zimne napoje między posiłkami,
- jedz wyłącznie pokarmy o łagodnym aromacie i takie, które podaje się na zimno lub w temperaturze pokojowej,
- w przypadku poważnych zaburzeń, wypróbuj dietę płynną lub lekkie, łatwo strawne pokarmy takie jak suchy tost.

Jak radzić sobie z biegunką?

Biegunka zaczyna się najczęściej w trzecim lub czwartym tygodniu terapii. Twój lekarz może zaordynować ci lekarstwo, albo udzielić specjalnych zaleceń, które pomogą rozwiązać ten problem. Jeżeli lekarstwo nie likwiduje biegunki, należy poinformować lekarza lub pielęgniarkę. 

Pomocne może być również wprowadzenie pewnych zmian w diecie:
- spróbuj przejść na dietę płynną, kiedy tylko zacznie się biegunka lub kiedy czujesz, że może się zacząć,
- poproś pielęgniarkę lub lekarza, aby podpowiedzieli ci jakie płyny nie powinny pogorszyć biegunki,
- unikaj pokarmów z wysoką zawartością błonnika i mogących spowodować skurcze lub wzdęcia, takich jak surowe owoce i jarzyny, kawa, fasola, kapusta, produkty z pełnego ziarna, słodycze i pikantne potrawy,
- jedz posiłki często w małych porcjach,
- unikaj mleka i produktów mlecznych jeżeli podrażniają twoje jelita,
- kiedy biegunka zaczyna ustępować, spróbuj jeść niewielkie ilości jedzenia o niskiej zawartości błonnika, takie jak ryż, banany, mus jabłkowy, puree ziemniaczane, chudy twaróg i suche grzanki. 

Pamiętaj, aby twoja dieta uwzględniała pokarmy bogate w potas (banany, ziemniaki, morele), ważny składnik mineralny, którego niedobór mogą wywołać biegunki.
Planowanie diety jest istotnym elementem radioterapii żołądka i brzucha.

Pamiętaj, że większość problemów skończy się wraz z końcem leczenia. W międzyczasie, spróbuj jeść jak najbardziej wartościowe pokarmy w formie niewielkich posiłków, tak aby dostarczyć organizmowi wystarczającej ilości kalorii i ważnych składników odżywczych.

Jakie są efekty uboczne radioterapii dla miednicy?

Jeżeli napromienianiu poddana jest jakakolwiek część miednicy (obszar pomiędzy biodrami), możesz doświadczyć jednego lub kilku problemów gastrycznych opisanych powyżej. Możesz również odczuwać podrażnienie pęcherza, powodujące dyskomfort lub częste oddawanie moczu. Lekarz może ci przepisać leki, które pomogą w tych problemach.
Występują również pewne efekty uboczne, które dotykają wyłącznie narządów płciowych. Wpływ radioterapii na funkcje seksualne i reprodukcyjne zależy od tego jakie narządy są napromieniane. Większość popularnych skutków ubocznych u kobiet i mężczyzn nie trwa długo i kończy się po zakończeniu leczenia. Inne skutki mogą mieć charakter długoterminowy lub trwały. Przed rozpoczęciem leczenia zapytaj lekarza o potencjalne efekty uboczne i czas ich trwania.

Wpływ radioterapii na płodność

Naukowcy nadal badają wpływ radioterapii na płodność. Jeżeli jesteś kobietą w wieku reprodukcyjnym, powinnaś przedyskutować stosowanie środków antykoncepcyjnych ze swoim lekarzem. Nie należy dopuszczać do zajścia w ciążę w trakcie radioterapii, ponieważ promieniowanie mogłoby uszkodzić płód. Ponadto, ciąża, poród oraz opieka nad bardzo małym dzieckiem może przyczynić się do zwiększenia stresu związanego z chorobą. Jeżeli jesteś w ciąży przed rozpoczęciem radioterapii, należy powziąć specjalne środki w celu ochrony płodu przed promieniowaniem.

W zależności od dawki promieniowania, u kobiet napromienianych w obszarze miednicy może ustać menstruacja i mogą wystąpić inne symptomy menopauzy. Leczenie może również wywołać swędzenie w rejonie pochwy, pieczenie i suchość. Powinnaś poinformować o tych symptomach lekarza lub pielęgniarkę, którzy zasugerują właściwe leczenie.

Dla mężczyzn, radioterapia w obszarze obejmującym jądra może zredukować liczbę plemników oraz ich zdolność do zapładniania. Jednakże, nie oznacza to że nie może dojść do poczęcia. Jeżeli poddawany jesteś takiemu leczeniu, omów wszystkie swoje obawy oraz potencjalne środki antykoncepcyjne z lekarzem. Jeżeli chcesz zostać ojcem i obawiasz się spadku płodności wskutek leczenia, możesz rozważyć oddanie swojego nasienia do banku spermy do użytku w przyszłości.

Kontakty seksualne

Podczas leczenia miednicy, niektórym kobietom zaleca się zrezygnowanie ze stosunków seksualnych. Inne mogą stwierdzić, że stosunki przynoszą ból. Najprawdopodobniej, wznowienie normalnego życia płciowego możliwe będzie w ciągu kilku lub kilkunastu tygodni po zakończeniu leczenia.

W większości rodzajów radioterapii, ani mężczyźni ani kobiety nie powinni odczuć żadnych zmian w swojej zdolności do prowadzenia życia seksualnego. Jednakże, pacjenci obu płci mogą zaobserwować spadek zainteresowania seksem. Jest to bardziej związane ze stresem wynikającym z choroby i leczenia niż z samą radioterapią. Efekt ten minie prawdopodobnie wraz z zakończeniem leczenia, nie należy więc martwić się nim nadmiernie.

Pytania użytkowników

Witam 5 lat temu miałem operację krtani i przeszedłem radioterapie po zakończeniu radioterapi po kąpaniu zaczęły mi się robić czerwone plamki na załamaniu nosa z policzkiem a po pewnym czasie na miejscu czerwonych plam tworzyły się strupy przypominające z wyglądu na łuszczyce,wyleczyłem to jakąś maścią lub kremem teraz nie pamiętam nazwy. W między czasie zaczęły mi się robić czerwone plamy w dziurkach nosa które boli kiedy smaruję oxycortem ból ustępuje i się goi ale kiedy tylko trochę dostanie się wilgoci lub malutki katar dolegliwość powraca dlatego muszę cały czas smarować oxycortem.Dlatego bardzo proszę o informację czy istnieje jakaś maść lub krem abym mógł zastosować aby ulżyć sobie i raz na zawsze zlikwidować w/w dolegliwość dziękuje i pozdrawiam.

Najlepiej byłoby skontaktować się z lekarzem który prowadził radioterapie lub laryngologiem. Prawdopodobnie mamy do czynienia z uboczny skutkiem radioterapii.

Jestem po usunięciu prawej piersi i węzłów chłonnych. Przeszłam chemioterapię (czerwoną), oraz radioterapię (22 naświetlania). Pod pachą gdzie były węzły chłonne wytworzyły się dość duże opuchnięcia i zaczerwienienie. USG dało pozytywny wynik i brak pól z limfą, lecz ta opuchlizna jest bolesna, bolą również żyły pod pachą zwłaszcza w czasie ćwiczeń
z ręką. Co jest tego powodem , czy to przejdzie , czy to jest skutek uboczny radioterapii i jak sobie można pomóc

To jest efekt uboczny leczenia. Chłonka musi udrożnic sobie po zabiegu operacyjnym i radioterapii nowe drogi spływu Dodatkowo skóra i tkanka podskórna jest obrzeknięta po radioterapii. po 3-4 miesiącach powinno byc lepiej ale prosze caly czas ćwiczyć konczyne górną.

Witam jestem 5 miesiecy po operacji usuniecie 1 cm guzka i węzła limfatycznego z prawej piersi i 2 miesiące po radioterapii.Zaczęłam odczuwać ból przy podnoszeniu ręki do góry,czy to jest normalne?

To jest prawdopodobnie konsekwencja radioterapii jak i ingerencji chirurgicznej w układ chłonny. Należałoby skonsultować się z fizjoterapeutą aby zaaplikował ćwiczenia które spowodują udrożnienie ukladu chłonnego.

Witam mam pytanie- mam synka chorego ma 2,5 latka i ma guza w główce zachorował w grudniu tamtego roku guz sie zmniejszał po chemi ale teraz dowiedzielismy sie że synkowi sie pogorszyło ponieważ guz sie zmniejszył ale była przerwa prawie trzy tygodniowa od chemi i synek jest teraz leczony z powodu nowotworu złośliwego tkanek miekkih w okolicy okołooponowej z zajęciem kosci.Teraz na dniach ma mieć radioterapie i chciałabym sie dowiedzieć jakie mogą być skutki takiego leczenia? Czy ma szanse wyleczenia? Jakie mogą być skutki?POZDRAWIAM DAGMARA

Gdyby nie było szansy wyleczenia lekarze nie podejmowali by żadnej z terapii: ani chemioterapii ani radioterapii. Nowotwory centralnego układu nerwowego u dzieci sa trudnym zagadnieniem, jeśli chodzi o terapie ale widocznie lekarze widzą jakąś szanse. Efekty leczenia jak i skutki uboczne, które mogą wystapić są trudne do przewidzenia bo organizm dziecka reaguje bardzo indywidualnie. Ponadto wiele zależy od typu histopatologicznego nowotworu.

proszę o odpowiedź w jakich odstępch powinna być robiona radioterapia?Mój brat miał radioterapię (guz na migdale) w grudniu 2011r.Około dwa tygodnie po radioterapii zaczął normalnie się odżywiać i jego stan ulegl znacznej poprawie.Od kilku dni stan się pogorszył- ból w jamie ustnej nie pozwala nic przełknąć. Mamy zgłosić się na kontrolę 26-ego kwietnia do centrum onkologii, czy może to być powrót choroby?Kiedy zaczyna się stosować chemioterapię u pacjenta i który zabieg jest pierwszy radioterapia czy chemioterapia? pozdrawiam serdecznie, Viola

Wszystko zależy od całkowitej dawki promieniowania jaka została podana pacjentowi.Nie można wykluczyć że mamy do czynienia ze wznową procesu chorobowego ale mogą to być również efekty odczynu popromiennego po radioterapii, który dopiero teraz się ujawnił. Co do chemioterapii to jej zastosowanie jest uzaleznione od typu histopatologicznego nowotworu który był rozpoznany.

JESTEM 4 LATA PO NAŚWIETLANIU BRZUCHA I CO JAKIŚ CZAS MĘCZĄ MNIE UPORCZYWE BIEGUNKI CZY TO JEST NORMALNA REAKCJA?

Czasami dochodzi do takich sytuacji. Jest to prawdopodobnie efekt zmian w obrębie śluzówki jelita. Biegunki w takich wypadkach mogą być potęgowane błędami dietetycznymi.

Jestem pół roku po radioterapi migdałka podniebiennego,mam usunięte wcześniej wszystkie dolne zęby chce robic implanty i tu jest problem bo chirurg szczękowy po rtg uwaza,ze kości szczękowe sa nieuszkodzone i mogę robić implanty natomiast mój onkolog twierdzi,że to za wczesnie kogo mam sluchać? Może ktos miał ten sam problem?

Racje ma onkolog. To jeszcze zawcześnie na tego rodzaju zabieg. Moze jeszcze wystapić późny odczyn popromienny stąd ta ostrożność.

Moja obecnie 13-letnia córka przeszła 2 lata temu operację usunięcia guza szyszynki 4-go stopnia, chemioterapię i 33 naświetlenia na obszar po guzie, w lutym br zakończono leczenie podtrzymujące. Włosy odrastają dużo słabsze szczególnie z przodu a za uszami(w miejscu najsilniejszego napromieniowania) nie ma ich praktycznie wcale, czy można temu zaradzić?

To jeszcze za wcześnie aby ocenić czy potrzebna jest jakaś pomoc w tym zakresie, włosy potrzebują więcej czasu aby się zregenerować Nie można jednak wykluczyć, że część cebulek włosów został całkowicie zniszczona. Po roku czasu od zakończenia leczenia wskazana byłaby konsultacja chirurga plastyka.

W kwietniu tego roku przeszedłem operację usunięcia glejaka II stopnia (6/3cm) płata skroniowego. Mam 35 lat i teraz czyli po czterech miesiącach po operacji dostałem skierowanie na radioterapię. Neurochirurg stwierdził, że nie jest to odrost ani wznowa tylko 1 centymetrowa nieusunięta pozostałość po operacji. Czy jest to standardowe postępowanie czyli operacja i następnie naświetlanie i czy jak teraz dostanę radioterapię, to co mi pozostanie w przypadku wznowy? Czy możliwa jest kolejna radioterapia czy później już tylko operacje? Jeszcze jedno pytanie, czym wobec tego różni się radioterapia od noża gamma? Może lepiej pojechać do Gliwic i tam prosić o konsultacje (jeżeli tak to będę wdzięczny za każdy kontakt).

W takiej sytuacji wskazana byłaby konsultacja co do możliwości zastosowania noża gamma.

Od 4 tygodni jestem leczona radioterapią (po usunięciu guza piersi). Czy terapia ta może być przyczyną zatrzymania menstruacji (po chemioterapii miałam wydłużony okres)?

Przyczyn zatrzymania menstruacji może być wiele, ale może to mieć związek ze stosowanym leczeniem.

Potrzebujesz wiedzy lub porady?

zamknij
Zadaj pytanie